Bahçe Çiçekleri Yetiştirme ve Bakımı

İlk çiçek tarhımı açtığım yıl, bahçenin en güneşli köşesine kova kova hüsnüyusuf ektim. Hepsi çimlendi, hepsi büyüdü, sonra temmuzun ortasında bir hafta içinde yattılar. O yaz öğrendiğim şey şu oldu: bahçe çiçeği yetiştirme işi çiçek seçmekle değil, o çiçeğin yaşamak istediği yeri anlamakla başlıyor. O günden bugüne balkon saksılarından toprakta üç metrekarelik tarhlara kadar epey deneme yaptım; bu yazıda kendi bahçemde işe yarayanları, yanlışlarımı da saklamadan anlatıyorum.

Amacım size katalog gibi çiçek listesi vermek değil. Bunun yerine iki temel meseleye odaklanacağım: doğru bitkiyi doğru yere yerleştirmek ve dikimden sonra o bitkiyi mevsim boyunca ayakta tutmak. Bu ikisini oturttuğunuzda gerisi zevkli bir tekrar oluyor.

Doğru Çiçeği Doğru Yere Yerleştirmek

Bahçedeki en pahalı hatalar dikim anında yapılıyor. Bir bitkiyi yanlış yere koyduğunuzda tüm sezon onu kurtarmaya çalışıyorsunuz. Ben artık fide almadan önce en az bir hafta bahçeyi izliyorum.

Işığı gözle takip edin, tahmin etmeyin

Bir sabah kahvemi alıp saat sekizde bahçeye çıktım, sonra on birde, ikide ve beşte aynı noktalara baktım. Ortaya çıkan tablo beni şaşırttı: "bol güneşli" sandığım duvar önü, öğleden sonra komşu binanın gölgesine giriyordu. Bahçenizin ışık koşullarını analiz etme alışkanlığı, çiçek seçiminizin yarısını sizin yerinize yapar. Kaba bir ölçüt olarak kullandığım eşikler:

• Günde 6 saat üzeri direkt güneş: lavanta, gazanya, kadife çiçeği, zinnia, ekinezya, gül.
• 3-6 saat güneş ya da kırık ışık: ateş çiçeği, aslanağzı, şebboy, sardunya.
• 3 saatin altı, aydınlık gölge: ciğerotu, kır menekşesi, hosta, camelya, hüsnüyusufun bazı çeşitleri.

Gölgeli alanı zorla güneş bitkisiyle doldurmaya çalışmayın. Ben iki yıl gölge tarhına gazanya dikmeye çalıştım; bitki yaşadı ama tek çiçek açmadı. Aynı yere ciğerotu koyduğumda o köşe bahçenin en çok fotoğrafını çektiğim yeri oldu.

Toprağı çiçekten önce hazırlayın

Çiçekler sebzelerden daha az gübre ister ama drenaj konusunda çok daha huysuzdur. Suyun göllendiği yerde kök çürümesi kaçınılmaz. Basit bir testim var: dikim yapacağım yere yaklaşık bir karış derinliğinde çukur kazıp suyla doldururum. Su bir saat içinde çekilmiyorsa o alanda ya toprağı kabartmam ya da yükseltilmiş tarh yapmam gerekiyor demektir.

Ağır killi toprakta ben şu karışımı kullanıyorum: mevcut bahçe toprağının içine hacim olarak dörtte bir oranında iyi yanmış organik gübre, bir miktar da iri kum ya da perlit. Bahçe için doğru toprak seçimi ve organik üst toprak hazırlama konularını ayrı ayrı ele almaya değer, çünkü çiçeklerin bir sezonluk performansı bu tabana bağlı.

Mevsimlik ve çok yıllık dengesini kurun

İlk yıllarda hep mevsimlik çiçek aldım, her ilkbahar sıfırdan başladım, hem yoruldum hem para gitti. Şimdi tarhın yaklaşık üçte ikisini çok yıllık bitkilerle kuruyorum: lavanta, ekinezya, kedi nanesi, şakayık, gündüzsefası gibi bir kez tutunca yıllarca dönen türler. Kalan boşluklara mevsimlik renkleri yerleştiriyorum. Böylece bahçe hiçbir zaman tamamen boş kalmıyor ve her yıl aynı emeği tekrarlamıyorum.

Dikimden Sonra: Bakımı Sürdürülebilir Kılmak

Bahçe kurmak bir hafta sonu işi; bahçeyi yaşatmak alışkanlık işi. Ben bakımı üç basit rutine indirdiğimde bahçeye küsmeyi bıraktım.

Sulamayı programa değil toprağa göre yapın

"Her akşam yarım saat" mantığı bende hep sorun çıkardı. Şimdi parmağımı toprağa bir boğum sokuyorum; nemliyse geçiyorum, kuruysa suluyorum. Sulama derin ve seyrek olmalı: kökleri aşağıya çekmek istiyoruz. Sık ve yüzeysel su, kökleri toprağın üst tabakasında tutar ve ilk sıcak dalgasında bitkiyi savunmasız bırakır.

Suyu bitkinin dibine, yapraklara değdirmeden verin; ıslak yaprak mantar hastalığına açık kapı. Tarhlarım büyüdüğünde damlama hattı kurdum ve tatile gitme cesaretim ancak o zaman geldi. Ev bahçesi için sulama sistemi kurulumu göründüğünden basit; bir sezon içinde kendini ödüyor.

Solmuş çiçekleri toplamayı ihmal etmeyin

Öğrendiğim en verimli beş dakikalık iş bu. Solan çiçekleri sapıyla birlikte kopardığınızda bitki tohuma gitmek yerine yeni tomurcuk üretiyor. Zinnia ve aslanağzında bunu düzenli yaptığım yıl çiçeklenme neredeyse ilk dona kadar sürdü. Yanına iki iş daha eklerim: bitki diplerine 3-5 cm malç (kuru yaprak, saman, ağaç kabuğu) sermek ve haftada bir yaprak altlarını kontrol etmek.

Sorunları büyümeden yakalayın

Yaprak bitini ilk gördüğümde panikleyip her şeyi ilaçlamaya kalkıyordum.